Afyon İş Hukuku

Dostluk (Özet) : Dostluk, her şeyden önce bir düzen demektir. Lakin hukukun öngördüğü düzen, çalışarak gerçekleneşeli bir düzen bileğildir. Dostluk, toplum zarfında insanların sahiden nite davrandıklarını bileğil, nite davranmaları icap ettiğini gösterir. Dostluk, namına uyulmak ve uygulanmak karınin vardır. Doğruluk kıymeti nedeniyle, insanlar arası ilişkileri bir düzene atmak, sosyal ömürın gerçekleşmesini getirmek icap. İnsanlara, “Bana uy; Beni gerçekleştir” buyruğu ile seslenir. Dostluk düzeni, doğduğu andan itibaren bireyin zıtsına kabul edilmesi ve uyulması müstelzim, katiyetle essah kurallar olarak çıkar. İnsan, özgür bir varlıktır ve iradesini hukukun buyrukları doğrultusunda kullanabileceği kadar, onlara aykırı bir yönde bile kullanabilir. Bu nedenle toplum zarfında insanların hattıhareket ve davranışlarının ahbaplık kurallarına uymaması, her zaman mümkündür. “İşte ahbaplık, âdem davranışlarını bileğerlendiren, çıkar çatışmalarına çözüm getiren kurallardan, normlardan meydana mevrut bir tip, bir bütündür.” İnsan-âdem, âdem-tabiat ilişkilerinin insanlığın müşterek çıkarı ve huzuru karınin evrensel ilkelerle güvence şeşna allıkınmasıdır. Dostluk, adamlık seviyesi karınin göstergedir. Hukukun temeli, kaynağı üzerine birhayli düşünce ortaya atılıtır. Bunlar kaynağı: tanrı, dershane çıkarları, toplum sözleşmesi, tabiat ve insanlar olarak belirten mütalaalerdir. Dostluk Nedir Dostluk, toplumun umumi menfaatini veya fertlerin ve toplumun müşterek iyiliğini getirmek için konulan ve kamu gücüyle desteklenen kaide, pay ve kanunların kâffesidür. Henüz yaygın bir teşhismıyla ahbaplık, adalete yönelmiş sosyal yaşfakat düzenidir. Dostluk Lafız Mealı Dostluk kelimesi Arabi “pay” kökünden hasılat ve pay kelimesinin çoğcelil olarak bilinmektedir (galat-ı meşhur). Zenciçda “pay” kelimesinin çoğcelil “ah’kak”tır. Türk Yürek Kurumu’na için ahbaplık kelimesi, “Toplumu düzenleyen ve devletin yaptırım gücünü belirleyen yasaların kâffesidür”. Bunun haricinde hukukun “haklar” anlamı da vardır. Mecazi anlamda ise, ahbaplık, ülfet anlamında da kullanılır. Yöntem Mealı Dostluk dönemden döneme değiştiği karınin hala doyurucu bir teşhism mimarilamamıştır. Kant “Dostlukçular hala hukukun teşhismını aramaktadırlar” der. Günümüzde en çok kabul edilen teşhismı ise: “Muayyen bir zamanda belirli bir toplumdaki ilişkileri düzenleyen ve uyulması büyüklük zoruna (müeyyide) bağlanmış kurallar kâffesidür.” Ilmî bir disiplin olarak ahbaplık, kendi zarfında baş olarak ikiye ayrılır. Genel olarak hukukun kişiler arası ilişkileri süje alan kısmına Özel Dostluk, kişiler ile büyüklük veya devleti oluşturan kurumlar arası ilişkileri düzenleyen kısmına ise Bütün Hukuku adı verilir. Bu ayırım roma hukukundan kalma bir ayrımdır (ius privatum-ius publicum). çağdaş Dostluk, Tecim Hukuku ve Devletler Özel Hukuku özel hukukun, buna cevap Anayasa Hukuku, Ceza Hukuku ve İdare Hukuku kamu hukukunun kellelıca zir dallarıdır. Dostluk Kuralları ve Özellikleri Hukuku öteki toplumu regülatör kurallar olan örf ve adetler, gelenekler ve dinlerden ayıran özellik büyüklük tarafından güvenceye allıkınmış ve cebri yaptırımlara malik olmasıdır. Dostluk kuralları âdem davranışlarını düzenler ve bulunmuş olduğu toplumun mesabe yargılarını taşır. Soyutluk ve genellik özelliği yardımıyla dublör nitelikteki tekmil durumlarda uygulanması katkısızlanır. Yaptırım (Müeyyide) Dostluk alanında yaptırım kamu gücü ile uygulanır. Hukuka uymayı zorlama, uymayanları cezalandırma ve uyulmadığı durumlardaki zararları en aza indirmek karınin kullanılır. Dostluk düzenini katkısızlamayı ve korumayı fakatçlayan yaptırımlar gene ahbaplık düzeninin öngördüğü şekilde adına getirilir. Maddi ve içsel yaptırımlar olarak ikiye ayrılır. Maddi yaptırımlar hukuka aykırı durumlarda uygulanırken içsel yaptırımlar bu durumları mâni olmak karınin kullanılır. Ceza hukukunda ölüm, hapishane ve mangiz cezaları; kanunuesasi hukukunda siyasetten men, kısım yama; algı hukukunda algı ve kaçakçılık cezaları kadar değişik ahbaplık dallarında değişik yaptırımlar vardır. Hukukun Dayanağı Hukukun dayanağı ile alakadar çeşitli dönemlerde kuramlar üretilmiştir. Bunları sıralamamız icabında; şuuri bir irade olarak gharabelik kuramlar, irade dışı olarak gharabelik kuramlar ve pozitivist kuramlar. Bu kuramların bazenlar felsefik bileğil ortaya konduğu dönemin problemlerını çözmek veya siyasal mütalaaleri ahbaplık biliminde dile getirme ihtiyacından ortaya çıkmıştır. İdesi ve ideali türe olan ahbaplık, umumi olarak şu şekilde teşhismlanabilir: “Dostluk, adalete yönelmiş sosyal bir yaşfakat düzenidir.” Bu teşhismdan, hukukun üç ayrı fonksiyonu adına getirdiğini görmekteyiz. Bu fonksiyonlar düzen, tatbik yarar ve adalettir. Hukukun Toplumdaki Fonksiyonları 1. Düzen Fonksiyonu Hukukun bu fonksiyonu ile anlatılmak maksut, hukukun sosyal ömürı düzenleyip insanların barış ve emniyet zarfında bir arada yaşamalarını katkısızlamaktır. 2. Tatbik Yarar (Sosyal İhtiyaçların Zıtlanması) Hukukun tatbik amacını, sosyal gerçeklik belirler. Dostluk bu fonksiyonu ile toplum zarfında yaşayan insanların, birbirleri ile ihdas etmek zorunda oldukları ilişkilerini ve biyolojik, ruh bilimsel bir varlık olarak insanoğlunun mimarisından meydana gelen ihtiyaçlarını zıtlamaya çallıkışır. Dostluk bu fonksiyonu ile tevellüt, izdivaç, ölüm vb. önemli biyolojik olayları da çeşitli hükümlerle düzenler. Hiçbir ahbaplık düzeni ömürın baş gerçeklerini görmezden gelemez. Dostluk düzeni, insanoğlunun katıksız mimarisına ve bundan sonra mevrut gereksinimlerine isabetli yürütmek zorundadır. Dostluk önemli ölçübile, konuşu gerçeklere bile ilişkindır; konuşu gereksemelara uymalı ve onları zıtlamalıdır. 3. Doğruluk Dostluk bu fonksiyonu ile belirli bir tertip şeşna aldığı sosyal gereksinimlerı, özü salt bir muadelet düşüncesi olan türe ölçüsüne vurarak çın kimliğini kazanır. Hukukun idesi ve ideali adalettir. En kısa teşhismıyla türe, “bir muadelet düşüncesi”dir. “Doğruluk, nesnel (objektif) ve öznel (sübjektif) yürütmek üzere iki değişik anlamda kullanılır. Doğruluk aslında ahlâki bir kavramdır; Bu kapsamda, erdem, fazilet anlamında kişisel bir özelliği deyimler. Kişi her zaman haklı olana yönelir, herkese kendine düşeni tevdi etmek yolunda kesiksiz ve bileğmedarımaişetmez bir çaba gösterir. İşte bu hattıhareket ve çabayı gösteren türe, özne (süje) ile alakadar oluşundan ötürü öznel (sübjektif) türe olarak nitelenir. Bir erdem olan öznel adaletin haricinde ve ondan önce nesnel (objektif) bir türe peritonı vardır. Nesnel türe, kişinin bir özelliğini bileğil, kişilerin konkre durumlarda gerçekleştireceği rabıta biçiminin bir özelliğini deyimler. İşte ahbaplık alanında hukuki mesabe olarak kelam konusu olan türe bile, bu nesnel anlamda adalettir. Çünkü ahbaplık, insanlar arası ilişkileri biçimlendiren, onlara görünür ve idraklanabilir bir düzen veren, bu amaca yönelen normlar kâffesidür.” Maşer karınindeki davranış ve ilişkilerin bileğerlendirilmelerini karıneren kurallar tekmilü olarak ahbaplık, bu bileğerlendirmelerde türe ölçüsünü kullandığı ve istimal etmek yerinde bulunduğuna için, adaletin böylecene, hukukun da bir bileğerlendirilme ölçüsü olacağı doğaldır. Dostluk normlarında türe acaba ne ölçübile yansıtılmıştır ? Bulunan ahbaplık ne denli adaletlidir ? İşte burada kanun üstü türe peritonı ortaya çıkmaktadır. Bu, tüm ahbaplık sistemine ve sistemlerine egemen bulunan, nesnel ve salt bir mesabe niteliğindeki adalettir. Dostluk bir toplum düzenini karınerir. Hukukun varlık sebebi bile adalettir; lüzum mevcut düzeni müdafaa etmek, gerekse onu bileğmedarımaişettirmeyi meşrulaştırmak karınin her zaman adalete kellevurulur. Nesnel ve kanun üstü türe hukukta zıtmıza oturmuş ahbaplık düzenlerinin birincil örneği, olması müstelzim ahbaplık anlamında ahbaplık idesi olarak çıkar. Bu niteliği ile türe, mevcut ahbaplık düzenlerinin namına isabetli olup olmadığı açısından bir mesabe ve değerlendirme ölçüsü evet. Gine bu özelliği ile türe, aynı zamanda hukukun idealidir. Hukukun sahileştirmek amacını güttüğü şey adalettir. Birbirleri ile pozitif ve aksi zıtlıklı ilişkilerde bulunan bu üç fonksiyon denge zarfında olduklarında, adil bir ahbaplık düzeninin gerçekleşmesi katkısızlanır. Uygun olarak tüm ahbaplık normları bu üç fonksiyonu da kapsar. Sonuç olarak ahbaplık, hem adaleti gerçekleştirecek, hem sosyal yaşfakat uyacak, hem bile bu sosyal ömürın barış zarfında sürebilmesi karınin bir düzen görünümünü katkısızlamaya çallıkışacaktır.

afyon şirket avukatı